De Vermaningsband


De Vermaningsband
© Foto voorblad: Stichting Ut Eigen Gea, gepubliceerd onder de licentie/disclaimer: Rechthebbende bij ons onbekend

Vermaningband

De Vermaningsband was een bekende straatmuziekgroep uit St. Johannesga en Rotsterhaule, in de volksmond ook wel De Hutten’ genoemd. De bijnaam verwees naar leider Jan Vermaning, die op jonge leeftijd van huis wegliep en in de Haulsterbossen een hut bouwde. Jan, geboren in 1879, was een uitzonderlijk muzikant die viool, trompet en zingende zaag speelde. Door een oogspierziekte werd hij later blind, wat hem de bijnaam ‘bline Jan’ opleverde. 

Jan had muzieklessen gevolgd bij de gebroeders De Rook en trad samen met Gradus Akkerman op in theater en circus Boltini. Zijn zonen Eise (1914), Jochum (1919), Siebolt (1923) en Jan jr. (1928) erfden zijn muzikale talent. Ze bespeelden uiteenlopende instrumenten, van accordeon en saxofoon tot gitaar, piano en wasbord. Samen vormden zij een compleet, zeer geliefd straatorkest.

De familie reisde met woonwagen en auto langs kermissen, danstenten en circussen door heel Nederland. Ze traden op in onder meer Joure, Lemmer en Holten en werkten soms samen met de Baving Volendammers. De band had een grote schare fans, waaronder Roel Kwek van de Wolvedijk. Jan Vermaning overleed in 1964 op 85‑jarige leeftijd. Hun bekendste nummer was ’It Bankje’, dat op vele kermissen werd gespeeld. 

VERMANINGSBAND

(complete artikel uit 'Ut eigen Gea' nr.7 2006) 

Voor wie de Vermaningsband vroeger gezien en gehoord hebben, is het aardig wat meer van de geschiedenis van deze straatmuziekband te weten. Oudere mensen in St. Johannesga en Rotsterhaule zullen zich de band vast nog wel herinneren. In de volksmond werden die uitstekende straatmuzikanten ook wel ‘De Hutten’ genoemd. Hun leider Jan Vermaning had de bijnaam van ‘bline Jan’. Ze kwamen uit St. Johannesga. Jan z’n vader is vrij jong overleden en z’n moeder hertrouwde later met Siebolt van der Wal. Met z’n tweede vader kon Jan het slecht rooien. Op z’n twintigste liep hij dan ook weg van huis en bouwde voor zichzelf een hut in het bos aan de Wolvedijk. Daar bevinden zich de Haulsterbossen waar de jeugd van nu nog steeds hutten bouwt maar dan niet voor min of meer permanente bewoning. Dat ook Jan Vermaning daar toen een hut bouwde, was in die tijd niet ongewoon. De toen van turf en plaggen in de veenstreken opgetrokken veenhuisjes gaven amper meer gerief. Een vriend van hem Gradus Akkerman gaf hem toen de bijnaam Jan Hut, vandaar later ‘De Hutten’. Die bijnaam is Jan zijn leven lang niet kwijtgeraakt. Die Gradus Akkerman was verwant aan de circusfamilie Boltini. De vrouw van Boltini was zijn zuster. Boltini zelf kwam uit Italië en is nooit officieel getrouwd geweest met de vrouw die Akkerman heette. De bekende Tony en Jan Boltini hadden dan ook als familienaam Akkerman en zo stonden ze bij de burgerlijke stand ingeschreven. Jan Vermaning werd geboren op 31 juli 1879. Hij trouwde op jonge leeftijd en woonde een    poosje in een huisje in het ‘ûnlân’ aan de Wolvedijk, later in een woonwagen bij Rohel tegenover de plaats waar ‘De Wite Peal’ was. Nog weer later vestigde hij zich in de Boterstraat te Joure.

Jan Vermaning was een zeer muzikaal man. Samen met de gebroeders De Rook uit Lemmer had hij muziekles gehad. Een van die De Rooks werd later dirigent van het vermaarde muziekkorps uit Lemmer. Na zijn muziekstudie speelde Jan samen met Gradus Akkerman bij theater Boltini. Na dat theater werd dat circus Boltini. Boltini kondigde de komst van zijn circus in de kranten aan met: ‘Wie komt, hij komt! Boltini Komt! De sterkste man ter wereld’. Om het publiek te trekken stonden er altijd enkele muzikanten op het bordes voor het theater. Dat waren Jan en Gradus. Twee supermuzikanten! Jan speelde viool, trompet en zingende zaag in 1922 toen hij 43 jaar was. Door een oogspierziekte was hij blind geworden. Lange tijd daarvoor had hij al met een slecht gezichtsvermogen gesukkeld. Vandaar zijn tweede bijnaam: ‘bline Jan’. De zonen uit het huwelijk van Jan waren eveneens zeer muzikaal. Eise uit 1914 werd een voortreffelijk accordeonist. Jochum uit 1919 ontpopte zich als een muzikale duizendpoot, hij speelde knop-accordeon, viool, trompet, gitaar, zingende zaag en piano. Siebolt geboren in 1923 (nog steeds in blakende gezondheid en woonachtig in Zwolle), speelde accordeon en was een tijdlang de drummer van de band. Hij geeft nog les aan enkele leerlingen en speelt met een vriend nogal eens voor bejaarden in tehuizen. Dan was er nog de jongste telg geboren in 1928, dat was Jan junior. Hij speelde saxofoon en klarinet. Alle vijf waren het topartiesten. Met z’n allen vormden ze een compleet straatorkest. De zaken gingen goed zodat ze een auto voor de woonwagen konden kopen. Daarmee reisden ze van de ene kermis naar de andere. Ze speelden in danstenten en in circussen zoals circus Tony Boltini. Later kwam er een dochter van broer Jochem bij.  Op zondagen traden ze op in allerhande hotels als er dansen was. Dat gebeurde vaak op zondagmiddag of -avond. Soms kregen ze versterking van de ‘Baving Volendammers’, ook een orkest van een familie met die naam uit Volendam.  De alom bekende Vermanings lieten met de Jouster Merke hun muziek natuurlijk in Joure horen. Ze stonden dan te spelen bij de inrit van garage Schootstra waar nu de Action zit. Later als ik iets in de Midstraat organiseerde, stonden de broers op het plein voor de Katholieke kerk. Hun vele fans, ook uit Zwolle, kwamen daaropaf. Roel de Jong van de Wolvedijk (Rohel) bijgenaamd Roel Kwek, was als ‘super’ fan steeds van de partij. Hij zorgde altijd voor een natje en een droogje voor de straatmuzikanten. Vader Jan Vermaning stierf in 1964 op 85-jarige leeftijd. Zelf ben ik nog in het bezit van een aantal cassettebandjes, opgenomen tijdens diverse optredens in Joure en bovendien heb ik een drietal grammofoonplaten van diverse Jouster muzikanten en natuurlijk van de Vermanings. Liefhebbers van die oude liedjes herinneren zich vast nog ‘het bankje’. Het liedje is meer dan 50 jaar oud en door de Vermaningband in heel Nederland op kermissen en straatfestivals ten gehore gebracht. Voor die liefhebbers volgt hier de tekst:

ik weet hier in ons mooie Nederlandje ‘n Leuke, kleine houten bank te staan Daar zaten wij vaak uren hand in handje daar denk ik nu nog vaak met vreugde aan.

Refrein: Want daar zat ik met het meisje van mijn dromen stil te vrijen in de maneschijn  Als we nu weer samen langs dat bankje komen ja, dan zou ik zo weer twintig willen zijn.

ja,ja,ja,ja,ja dan zou ik zo weer twintig willen zijn. Met haar heb ik daar vaak en graag gezetenen luisterde naar de kleine nachtegaal. Haar kus deed mij de wereld dan vergeten haar lachen was voor mij 'n zonnestraal.

© Tekst: Sjouke Kuindersma
Lees meer

Gerelateerde informatie


Foto’s



Reageren

Via onderstaand formulier kunt u een reactie achterlaten voor de auteur of de eigenaar van het item. (Stichting Ut eigen Gea)