IJskelder in Park Heremastate
De ijskelder in Park Heremastate in Joure is een bijzonder historisch overblijfsel dat laat zien hoe men vroeger op ingenieuze wijze omging met het bewaren van voedsel en drank, lang voordat elektrische koelkasten bestonden. Het park, dat onderdeel was van de buitenplaats van de familie Van Herema, bevat een kunstmatig aangelegde heuvel die in de volksmond bekendstaat als “de berg”. In deze heuvel bevond zich de ijskelder.
In de winter werd ijs uit de parkvijver gezaagd en naar de kelder gebracht. Dit ijs werd in lagen opgeslagen, vaak gescheiden door stro of zaagsel, zodat het zo lang mogelijk bewaard bleef. Door de dikke aarden wanden en de ligging onder de grond bleef de temperatuur in de ijskelder het hele jaar door laag. Hierdoor kon men ook in de zomer beschikken over ijs. Dat was niet alleen een luxe voor het koelen van drank, maar vooral belangrijk voor het bewaren van bederfelijke levensmiddelen zoals vlees, vis en zuivel.
De ijskelder was meestal te bereiken via een kleine ingang aan de voet van de heuvel. Binnen was het donker, vochtig en koel, precies de omstandigheden die nodig waren om het ijs langzaam te laten smelten. Dergelijke ijskelders kwamen vooral voor bij buitenplaatsen en statige huizen, waar men de middelen had om deze constructies aan te leggen en te onderhouden.
Park Heremastate zelf kent een lange geschiedenis en werd in de loop van de eeuwen meerdere malen aangepast. De aanwezigheid van de ijskelder en de bijbehorende heuvel vormt een tastbare herinnering aan het dagelijks leven van de vroegere bewoners en hun personeel. Hoewel de ijskelder tegenwoordig niet meer in gebruik is en meestal niet toegankelijk voor het publiek, blijft de “berg” een herkenbaar element in het parklandschap.
Wie vandaag door Park Heremastate wandelt, ziet misschien slechts een groene heuvel, maar onder die heuvel schuilt een verhaal over vindingrijkheid, comfort en de manier waarop men vroeger de seizoenen en de natuur gebruikte om het leven aangenamer te maken.
