Wonen en werken in de Pottenbakkersteeg


Wonen en werken in de Pottenbakkersteeg
© Foto voorblad: Stichting Ut Eigen Gea, gepubliceerd onder de licentie/disclaimer: Rechthebbende bij ons onbekend

Wonen en werken in de Pottenbakkerssteeg

Achter in de Pottenbakkerssteeg stond een blokje van vier witgepleisterde woningen waar niet alleen werd gewoond, maar ook gewerkt. Tot circa 1869 waren er pottenbakkers actief. In 1870 startte timmerman Riemer Roels Dijkstra er een kalkblusserij. De eerste steen werd gelegd op 1 november 1870, een emotioneel moment voor de familie, omdat in datzelfde jaar een zoon Jan werd geboren, terwijl een eerder kind met dezelfde naam in 1868 was overleden. De gevelsteen met de initialen R D herinnerde aan deze gebeurtenissen.

De familie Dijkstra woonde er decennialang, tot minstens 1903. In 1949 werd de vervallen muur vervangen; meubelmaker Sjoerd Nicolaas de Vries redde de gevelsteen en hield deze in de familie. Zijn zoons Nico en Wiebe werkten er later als meubelmakers. In 1980 verhuisden de broers naar het Skûtsje waar Nico de steen mee naar toe nam. Uiteindelijk schonk hij deze aan het Museum Joure.

De Pottenbakkerssteeg

(Het complete artikel)

Dat blokje van 4 woningen met witgepleisterde muren, achter in de Pottenbakkerssteeg, grenzend aan de Overspitting en met rechts om de hoek ‘de grutte dwingel’-oudere Jousters kunnen dat beeld nog wel in hun herinnering terughalen. Hun gedachten zullen dan ongetwijfeld vooral uitgaan naar de mensen die daar hebben gewoond. Dat beeld is dan evenwel niet volledig want in het blokje woningen werd niet uitsluitend gewoond maar ook gewerkt. Om te beginnen door elkaar opvolgende pottenbakkers. De overlevering wil dat omstreeks 1869 de laatste pottenbakker de deur van zijn werkplaats achter zich heeft dichtgetrokken. In 1870 kwam er nieuwe bedrijvigheid. De timmerman Riemer Roels Dijkstra vroeg en kreeg vergunning om te beginnen met een kalkblusserij. Op 1 november 1870 werd daartoe de eerste steen gelegd. Het moet voor de familie Dijkstra om meer dan één reden een emotionele gebeurtenis zijn geweest, waarbij blijdschap en verdriet om de voorrang hebben gestreden. Blijdschap omdat men met een eigen bedrijfje mocht beginnen, maar vooral ook over de geboorte, op 18 april 1870, van een zoontje dat de naam Jan had gekregen. Verdriet zal er nog altijd zijn geweest over het verlies van een zoon die ook al de naam Jan droeg. Hij was op 3 juli 1859 geboren en overleed op 30 juni 1868. In de gevelsteen, een fraai bewerkte plaat marmer, komt zowel het één als het ander tot uitdrukking. De initialen R D staan voor Riemer Dijkstra zelf. Over het reilen en zeilen van de kalkblusserij is niets bekend; boeken of bescheiden zal men vergeefs zoeken. Wel mag worden aangenomen dat de familie Dijkstra een flink aantal jaren in het blokje heeft gewoond. Dat blijkt uit een krantenbericht uit 1903, waarin Riemer Dijkstra als bewoner van het voorste hoekpand wordt genoemd. Wat er in de loop der jaren ook veranderd mag zijn, de gevelsteen is in de zijmuur van die woning blijven zitten. Tot 1949 om precies te zijn. Het hoekpand werd toen bewoond door de meubelmaker Sjoerd Nicolaas de Vries en zijn beide zoons Nico (Nicolaas) en Wiebe (Wijbe). De tand des tijds begon zo langzamerhand te knagen aan het blokje woningen. Dat gold vooral de muur met de gevelsteen. Om erger te voorkomen, werd in 1949 een nieuwe muur opgetrokken. De oude muur werd gedegradeerd tot puin maar pas nadat Sjoerd de Vries de gevelsteen veilig had gesteld. Sedertdien is de steen in het bezit van de familie De Vries gebleven. Terecht, want ver voor 1949 had Sjoerd de Vries de woning met alles erop en eraan al gekocht. Zijn zoon Nico heeft later de steen in een mooie houten lijst gevat. De broers Nico en Wiebe de Vries, evenals hun vader van origine meubelmaker, begonnen later voor eigen rekening met het bouwen van vooral grote B.M.-ers. Daartoe kochten zij de naastgelegen woning en richtten die in als werkplaats. Opnieuw werd dus in het blokje woningen zowel gewoond als gewerkt.

In 1980 verhuisden de beide broers naar een pas gebouwde seniorenwoning aan het Skûtsje, maar, ook al waren zij toen al voorbij de A.O.W.-grens van 65 jaar, zij namen ruimschoots de tijd om hun bezigheden in de Pottenbakkerssteeg af te bouwen. In 1987 overleed Wiebe. Sedertdien woont Nico alleen in de woning op het mooie hoekje van het Skûtsje, met uitzicht op de nieuwbouw in de oude Pottenbakkerssteeg. De gevelsteen die in 1980 meeverhuisde naar het Skûtsje heeft hij nu geschonken aan het Jouster Museum.

Het moet voor de familie Dijkstra om meer dan één reden een emotionele gebeurtenis zijn geweest, waarbij blijdschap en verdriet om de voorrang hebben gestreden. Blijdschap omdat men met een eigen bedrijfje mocht beginnen, maar vooral ook over de geboorte, op 18 april 1870, van een zoontje dat de naam Jan had gekregen. Verdriet zal er nog altijd zijn geweest over het verlies van een zoon die ook al de naam Jan droeg. Hij was op 3 juli 1859 geboren en overleed op 30 juni 1868. In de gevelsteen, een fraai bewerkte plaat marmer, komt zowel het één als het ander tot uitdrukking. De initialen R D staan voor Riemer Dijkstra zelf. Over het reilen en zeilen van de kalkblusserij is niets bekend; boeken of bescheiden zal men vergeefs zoeken. Wel mag worden aangenomen dat de familie Dijkstra een flink aantal jaren in het blokje heeft gewoond. Dat blijkt uit een krantenbericht uit 1903, waarin Riemer Dijkstra als bewoner van het voorste hoekpand wordt genoemd. Wat er in de loop der jaren ook veranderd mag zijn, de gevelsteen is in de zijmuur van die woning blijven zitten. Tot 1949 om precies te zijn. Het hoekpand werd toen bewoond door de meubelmaker Sjoerd Nicolaas de Vries en zijn beide zoons Nico (Nicolaas) en Wiebe (Wijbe). De tand des tijds begon zo langzamerhand te knagen aan het blokje woningen. Dat gold vooral de muur met de gevelsteen. Om erger te voorkomen, werd in 1949 een nieuwe muur opgetrokken. De oude muur werd gedegradeerd tot puin maar pas nadat Sjoerd de Vries de gevelsteen veilig had gesteld. Sedertdien is de steen in het bezit van de familie De Vries gebleven. Terecht, want ver voor 1949 had Sjoerd de Vries de woning met alles erop en eraan al gekocht. Zijn zoon Nico heeft later de steen in een mooie houten lijst gevat. De broers Nico en Wiebe de Vries, evenals hun vader van origine meubelmaker, begonnen later voor eigen rekening met het bouwen van vooral grote B.M.-ers. Daartoe kochten zij de naastgelegen woning en richtten die in als werkplaats. Opnieuw werd dus in het blokje woningen zowel gewoond als gewerkt.

In 1980 verhuisden de beide broers naar een pas gebouwde seniorenwoning aan het Skûtsje, maar, ook al waren zij toen al voorbij de A.O.W.-grens van 65 jaar, zij namen ruimschoots de tijd om hun bezigheden in de Pottenbakkerssteeg af te bouwen. In 1987 overleed Wiebe. Sedertdien woont Nico alleen in de woning op het mooie hoekje van het Skûtsje, met uitzicht op de nieuwbouw in de oude Pottenbakkerssteeg. De gevelsteen die in 1980 meeverhuisde naar het Skûtsje heeft hij nu geschonken aan het Jouster Museum.

Het moet voor de familie Dijkstra om meer dan één reden een emotionele gebeurtenis zijn geweest, waarbij blijdschap en verdriet om de voorrang hebben gestreden. Blijdschap omdat men met een eigen bedrijfje mocht beginnen, maar vooral ook over de geboorte, op 18 april 1870, van een zoontje dat de naam Jan had gekregen. Verdriet zal er nog altijd zijn geweest over het verlies van een zoon die ook al de naam Jan droeg. Hij was op 3 juli 1859 geboren en overleed op 30 juni 1868. In de gevelsteen, een fraai bewerkte plaat marmer, komt zowel het één als het ander tot uitdrukking. De initialen R D staan voor Riemer Dijkstra zelf. Over het reilen en zeilen van de kalkblusserij is niets bekend; boeken of bescheiden zal men vergeefs zoeken. Wel mag worden aangenomen dat de familie Dijkstra een flink aantal jaren in het blokje heeft gewoond. Dat blijkt uit een krantenbericht uit 1903, waarin Riemer Dijkstra als bewoner van het voorste hoekpand wordt genoemd. Wat er in de loop der jaren ook veranderd mag zijn, de gevelsteen is in de zijmuur van die woning blijven zitten. Tot 1949 om precies te zijn. Het hoekpand werd toen bewoond door de meubelmaker Sjoerd Nicolaas de Vries en zijn beide zoons Nico (Nicolaas) en Wiebe (Wijbe). De tand des tijds begon zo langzamerhand te knagen aan het blokje woningen. Dat gold vooral de muur met de gevelsteen. Om erger te voorkomen, werd in 1949 een nieuwe muur opgetrokken. De oude muur werd gedegradeerd tot puin maar pas nadat Sjoerd de Vries de gevelsteen veilig had gesteld. Sedertdien is de steen in het bezit van de familie De Vries gebleven. Terecht, want ver voor 1949 had Sjoerd de Vries de woning met alles erop en eraan al gekocht. Zijn zoon Nico heeft later de steen in een mooie houten lijst gevat. De broers Nico en Wiebe de Vries, evenals hun vader van origine meubelmaker, begonnen later voor eigen rekening met het bouwen van vooral grote B.M.-ers. Daartoe kochten zij de naastgelegen woning en richtten die in als werkplaats. Opnieuw werd dus in het blokje woningen zowel gewoond als gewerkt.

In 1980 verhuisden de beide broers naar een pas gebouwde seniorenwoning aan het Skûtsje, maar, ook al waren zij toen al voorbij de A.O.W.-grens van 65 jaar, zij namen ruimschoots de tijd om hun bezigheden in de Pottenbakkerssteeg af te bouwen. In 1987 overleed Wiebe. Sedertdien woont Nico alleen in de woning op het mooie hoekje van het Skûtsje, met uitzicht op de nieuwbouw in de oude Pottenbakkerssteeg. De gevelsteen die in 1980 meeverhuisde naar het Skûtsje heeft hij nu geschonken aan het Museum Joure.

© Tekst: Piet Rigter van der Zee
Lees meer

Gerelateerde informatie


Foto’s





Reageren

Via onderstaand formulier kunt u een reactie achterlaten voor de auteur of de eigenaar van het item. (Stichting Ut eigen Gea)