De Bûtsingel en Omkriten
De Bûtsingel en omstreken tussen 1909 en 1954
Het onderschrift Midstraat enz. bij de foto nummer 1 uit 1931 is niet helemaal correct en enigszins misleidend: van de Midstraat is enkel de toren van de Hervormde kerk te zien en verder alleen de achterkant van een aantal huizen aan de Midstraat. De Midstraat zélf is niet te zien. Het sintelpad rechts op de foto had in 1931 de naam ‘Symenstege’. Het pad liep van de Bûtsingel naar de Midstraat en kwam bijna recht voor de kerk uit. Tegenwoordig heeft het de naam ‘Hobbe van Baerdtstraat’, zo genoemd naar de grietman van Haskerland, Hobbe van Baerdt, (1615-1650). Hij was ook de grote man achter het bouwen van de toren (1628) en de Hervormde kerk (1644), waar hij dan ook in beide gevallen de eerste steen gelegd heeft. De familie Van Baerdt heeft ooit het plan gemaakt om een state te bouwen op de plaats waar nu zo’n beetje de Bûtsingel loopt. (Foto nr. 1)
Het toegangspad kwam van de Midstraat waar nu de Pluswinkel is en daarvoor hotel Van Terwisga. Tekeningen en kaarten zijn ook gemaakt, maar het bouwwerk zélf is er nooit gekomen! De Hobbe van Baerdstraat maakt deel uit van het allereerste uitbreidingsplan van Joure van vlak na de tweede wereldoorlog; het zogenoemde ‘Stratenplan’. Het bruggetje rechts op de foto gaat naar ‘Het Achterom’; een aantal woningen van bouwvereniging ‘Werkmanslust’. Vanouds was dit een stukje van het oude kerkpad naar de kapel die aan het begin van de huidige Harddraversweg stond en rond 1590 afgebroken is. Het pad liep achter de Midstraat langs en kruiste de Scheen waar de huidige watertoren staat en ging verder als ‘Binnenpaed’ achter Westermeer langs de oude boerderijen naar Haskerhorne en verder naar Oudehaske.
Het zijpaadje rechtsonder op de foto loopt naar enkele tuinderijen op een plaats waar later de kleuterschool ‘De Pikestjelp’ gebouwd werd, aan de rand van het ‘Expositieterrein’. De kleuterschool is inmiddels alweer afgebroken om plaats te maken voor woningbouw. In het huisje achter straatlantaarn woonde in de dertiger Roel Otter, een bekende klokkenschilder. Ook maakte hij mooie schilderijen en tekeningen. Nóg eerder woonde hier sinds 1890 de houtdraaier en pompmaker Sybren van der Veer. Zijn werkplaats was achter de woning. In 1922 hebben zijn beide zonen Jelle en Douwe het oude tramstation aan de Enkele Regel gekocht en gingen op die plek verder met het maken van stoelen dat toen hun specialiteit geworden was. Het water links van de Symenstege heette destijds ‘De Vijver’. Het was een wat breed uitgevallen sloot; maar toch…. Het was nog een overblijfsel van het oude laatmiddeleeuwse vaarwater dat vanaf de ‘Overspitting’ via de ‘Roggemolensteeg’ Achterom, (Foto nr. 1) langs de zuidkant van de Midstraat, richting Harddraversweg naar de Jonkersvaart liep. Bij het water staat de vrouw van Marten de With. Zo te zien, is ze aan de schoonmaak; haar man had een melktapperij. Marten de With was lange jaren de man van de kleine trom van het muziekkorps ‘Concordia’. Links van het water met de brug was in 1931 de voorbeeldtuin ‘De Glascultuur’. Het was een project van de Jouster tuinders samen, in samenwerking met Plaatselijk Belang en het Nut. Een beetje meer naar links, en niet meer op de foto te zien, stond een aantal kassen om daarin groente en fruit te kweken om zo te poging de Jouster tuinderijen op een wat hoger peil te brengen tegenover de concurrentie uit het Westland. In het tijdvak van 1749 tot 1927 was op deze grond de eerdergenoemde tuin van Krijn Wybrens en Wybren Krijns met hun boomkwekerijen; later bekend als de ‘Taconistuin’. Toen het met de voorbeeldtuin niet zo goed wilde slagen, besloot de gemeente Haskerland dat er maar huizen gebouwd moesten worden op de oude tuin. Zodoende is op deze plek het eerste uitbreidingsplan van Joure ontstaan; het zogenoemde ‘Stratenplan’, met als herinnering aan de kwekerij van Wybren Krijns daarin nog een aantal straatnamen zoals Eikenlaan, Lindelaan en Beukenlaan.
Foto nummer 2 dateert uit 1912. De sloot lijkt hier wel wat op een vijver. Veel huizen staan hier nog niet.
Foto nummer 3 is van rond 1920 en geeft een overzicht vanaf de Jouster toren naar de kwekerijen van Wybren Krijns. Erg duidelijk is de opname helaas niet. Midden op de tuin zijn de woningen te zien die door bouwvereniging Bûtsingel in 1905 gebouwd zijn.
Foto nummer 4 is een briefkaart die op 13 oktober 1909 door Wybren Krijns verstuurd werd naar Den Heer L. Eversdijk in Biezelinge (bij Goes) met op de achterzijde de volgende tekst: M. In antwoord op Uw briefkaart bieden wij U 4 mooie hoogstamlei-iepen aan. 18-19 cm omvang op 1 M. Zéér mooie bomen met 3-3 ½ M vlucht a f.2.- per stuk. Hoogachtend Wijbren Krijns.
Foto nummer 5, in 1954 gemaakt door Anno Halma, geeft een beeld van de Hobbe van Baerdtstraat nadat het Stratenplan uitgevoerd was. De opname is gemaakt in zuidwestelijke richting. Er staan al flink wat meer woningen dan op de vorige foto’s. Marten de With woonde in 1931 in het huis links vooraan. Later hebben daar nog Tette (Flie) Veenstra en bakker Meijer gewoond. Als iemand van de lezers weet wie de beide vrouwen zijn die op de stoep lopen, dan zou schrijver dat graag horen.
Ook dit was weer zo’n stukje van het oude Joure waar de tijd niet stil bleef staan!!

